وقتی صحبت از صعود به بام دنیا میشود، اولین چالشی که به ذهن میرسد کمبود اکسیژن است؛ اما حقیقت این است که دمای اورست و بادهای ویرانگر آن، دشمنان خاموش کوهنوردان هستند. دانستن شرایط دقیق آب و هوایی این کوه مرز بین مرگ و زندگی را تعیین میکند. دمای هوا در قله اورست هرگز، حتی در گرم ترین روزهای تابستان، به بالای صفر درجه سانتیگراد نمیرسد. این کوه در لایه تروپوسفر فوقانی قرار دارد و دائما در معرض جریانهای هوایی شدید جت استریم (Jet Stream) است. اگر دوست داری ترکینگ قله اورست و صعود به کالاپاتار یا صعود به قله آیلندپیک و ترکینگ قله اورست را تجربه کنی همین حالا با ما در ارتباط باشید.
در این مقاله به بررسی میانگین دمای اورست در فصول مختلف، سرعت باد و بهترین زمان برای صعود میپردازیم.
میانگین دمای قله اورست چقدر است؟
به طور کلی دمای قله اورست همیشه منجمد کننده است.
-
گرم ترین دما: در ماه جولای (تیر ماه) میانگین دما حدود منفی ۱۹ درجه سانتیگراد است.
-
سردترین دما: در ماه ژانویه (دی ماه) میانگین دما به منفی ۳۶ درجه سانتیگراد میرسد و میتواند تا منفی ۶۰ درجه نیز افت کند.
نکته ترسناک ماجرا اینجاست که این اعداد فقط دمای هوا هستند. اگر وزش باد را در نظر بگیریم، دمای احساسی (Wind Chill) روی پوست بدن انسان میتواند بسیار پایینتر و کشندهتر باشد.
بررسی آب و هوای اورست در ۴ فصل سال
شرایط جوی در هیمالیا به شدت تحت تاثیر بادهای موسمی (Monsoon) اقیانوس هند است. بیایید وضعیت را در هر فصل بررسی کنیم:
۱. بهار (پیش از مونسون)؛ فصل محبوب کوهنوردان
ماههای آوریل و می (فروردین و اردیبهشت) بهترین زمان برای صعود به کوه اورست هستند. در این بازه زمانی، بادهای زمستانی آرام گرفتهاند و هنوز بارشهای سنگین تابستانی شروع نشده است.
-
دما: میانگین منفی ۲۵ درجه سانتیگراد.
-
وضعیت باد: نسبتا آرام.
-
این همان زمانی است که ترافیک مشهور کوهنوردان در مسیر قله دیده میشود (پنجره صعود).
۲. تابستان (فصل مونسون)؛ بارش برف و ابر
از ژوئن تا سپتامبر (خرداد تا شهریور)، بادهای موسمی رطوبت را از اقیانوس هند به سمت هیمالیا میآورند.
-
دما: کمی گرم تر (حدود منفی ۱۹ درجه).
-
چرا صعود نمیکنند؟ بارش برف بسیار سنگین، احتمال بالای بهمن و نبود دید کافی باعث میشود صعود در این فصل تقریبا غیرممکن باشد.
۳. پاییز (پس از مونسون)؛ هوا صاف اما سرد
ماههای اکتبر و نوامبر (مهر و آبان) دوباره شرایط پایدار میشود.
-
دما: هوا رو به سردی میرود.
-
وضعیت: آسمان معمولا بسیار شفاف است و برای عکاسی عالی است، اما روزها کوتاهتر و هوا سردتر از بهار است. برخی کوهنوردان حرفهای این فصل را ترجیح میدهند چون خلوتتر است.
۴. زمستان؛ قلمرو مرگ و یخ
از دسامبر تا مارس (آذر تا اسفند)، اورست تبدیل به جهنم یخی میشود.
-
دما: میانگین منفی ۳۶ درجه (با احتمال افت تا منفی ۶۰).
-
جت استریم: بادهایی با سرعت بیش از ۱۶۰ کیلومتر بر ساعت به قله میکوبند. صعود در زمستان بسیار نادر و خطرناک است.
جدول دمای قله اورست در ماه های مختلف سال
در جدول زیر میانگین دمای قله (نه بیس کمپ) آورده شده است:
| ماه میلادی | معادل شمسی | میانگین دما (سانتیگراد) | سرعت باد (کیلومتر بر ساعت) |
| ژانویه | دی | -36 | زیاد (طوفانی) |
| فوریه | بهمن | -35 | زیاد |
| مارس | اسفند | -32 | متوسط |
| آوریل | فروردین | -26 | متوسط |
| می | اردیبهشت | -25 | کم (فصل صعود) |
| ژوئن | خرداد | -20 | کم (بارش برف) |
| جولای | تیر | -19 | کم (بارش برف) |
| آگوست | مرداد | -20 | کم (بارش برف) |
| سپتامبر | شهریور | -21 | متوسط |
| اکتبر | مهر | -27 | متوسط |
| نوامبر | آبان | -30 | زیاد |
| دسامبر | آذر | -34 | بسیار زیاد |
تفاوت دمای بیس کمپ و قله چقدر است؟
بسیاری از افراد تصور میکنند تمام کوه اورست دمای یکسانی دارد، اما اختلاف ارتفاع بین بیس کمپ (۵۳۶۴ متر) و قله (۸۸۴۸ متر) باعث اختلاف دمای شدیدی میشود. طبق قانون کاهش دما در جو، به ازای هر ۱۰۰۰ متر ارتفاع، دما حدود ۶.۵ درجه کاهش مییابد. بنابراین دمای قله معمولا حدود ۲۰ تا ۲۵ درجه سردتر از بیس کمپ است. ممکن است در بیس کمپ هوا آفتابی و قابل تحمل باشد، در حالی که در قله طوفان مرگبار در جریان است.
سوالات متداول
۱. سردترین دمای ثبت شده در اورست چقدر است؟
دماسنجهای ماهوارهای و ایستگاههای هواشناسی دمای منفی ۴۱ درجه را ثبت کردهاند، اما با در نظر گرفتن سوز باد (Wind Chill)، دما تا منفی ۶۰ درجه نیز احساس شده است.
۲. آیا در تابستان یخهای قله اورست آب میشوند؟
خیر، دمای قله حتی در تابستان هم زیر صفر است (حدود منفی ۱۹ درجه)، بنابراین یخ و برف قله دائمی هستند و هرگز ذوب نمیشوند.
۳. “پنجره صعود” دقیقا چه زمانی است؟
معمولا یک بازه زمانی کوتاه در نیمه دوم ماه “می” (اواخر اردیبهشت) است که بادهای جت استریم از روی قله کنار میروند و دما کمی قابل تحمل میشود.

